Çalışma İzinleri
Türkiye'de Yabancıların Yasal Olarak Çalışmasına İlişkin Başvuru ve Uzatma İşlemleri
Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların, kanunda öngörülen istisnalar dışında, çalışmaya başlamadan önce geçerli bir çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti almaları gerekir. Çalışma izni, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenir ve geçerlilik süresi içinde yabancıya Türkiye'de çalışma ve kural olarak ikamet hakkı sağlar.
Canaydın Hukuk Bürosu; yabancının ve işverenin başvuru şartlarının değerlendirilmesi, yurt içi veya yurt dışı başvuru yolunun belirlenmesi, iş sözleşmesi ve şirket belgelerinin hazırlanması, e-İzin sürecinin yürütülmesi ve uzatma işlemlerinde hukuki hizmet sunmaktadır.
- Çalışma İzni Uygunluğunun Değerlendirilmesi
- İşveren ve Yabancı Şartlarının İncelenmesi
Hangi Çalışma İzni Başvuruları İçin Hizmet Veriyoruz?
01 — Yurt İçinden Çalışma İzni Başvurusu
Türkiye'de bulunan ve en az altı ay süreli, başvuru tarihinde geçerliliği devam eden ikamet iznine sahip yabancılar bakımından çalışma izni başvurusu kural olarak yurt içinden yapılabilir. Başvuru işveren tarafından elektronik sistem üzerinden yürütülür.
Başvuru öncesinde yabancının mevcut ikamet izni, işverenin durumu, görev tanımı, ücret ve değerlendirme kriterleri birlikte incelenir.
02 — Yurt Dışından Çalışma İzni Başvurusu
Türkiye'de yurt içi başvuruya uygun bir ikamet statüsü bulunmayan yabancılar bakımından süreç, yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğinde yapılan çalışma vizesi başvurusu ile başlar.
Dış temsilcilikten alınan referans numarası kullanılarak işveren tarafından Türkiye'de e-İzin sistemi üzerinden çalışma izni başvurusu tamamlanır.
03 — Çalışma İzni Uzatma Başvurusu
Mevcut çalışma izninin devam ettirilmesi için uzatma başvurusu, izin süresinin sona ermesine 60 gün kala başlayabilir ve izin sona ermeden önce yapılmalıdır.
Süresi geçtikten sonra yapılan başvurular uzatma değil, yeni başvuru usulüne göre değerlendirilir.
İlk çalışma izninden sonra aynı işveren yanında yapılan ilk uzatma başvurusunda en fazla iki yıl, sonraki uzatmalarda ise en fazla üç yıl çalışma izni verilebilir.
04 — Yabancı Şirket Ortağı veya Müdürü
Türkiye'de şirket kuran veya mevcut bir şirkete ortak olan yabancının, şirket ortaklığından bağımsız olarak çalışma izni yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir.
Şirket ortağı yabancılar için güncel kriterlerde kural olarak:
Sermaye payı 100.000 USD veya üzerinde olan yabancı ortaklar bakımından Bakanlığın ilgili sermaye ve istihdam kriteri istisnası bulunmaktadır.
05 — Ev Hizmetlerinde Yabancı Çalışan
Ev hizmetlerinde çalıştırılacak yabancılar bakımından başvuru; çalışanın görevi, işverenin ve hanenin durumu ile bu alan için uygulanan özel değerlendirme kriterlerine göre incelenir.
Ev hizmetlerinde çalıştırılacak yabancılar bakımından ayrıca bu alana özgü hizmet sözleşmesi ve destekleyici belgeler değerlendirilir.
Çalışma İzni Başvurusunda Neler Değerlendirilir?
İşverenin İstihdam Yapısı
Genel değerlendirme kriterlerinde, bilanço esasına tabi işyerlerinde çalıştırılmak istenen her yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır. Son yıl net satışları 50 milyon TL veya üzerinde olan işyerlerinde ise ilk beş yabancı bakımından bu istihdam kriteri uygulanmaz.
İşverenin Mali Yeterliliği
Faaliyetteki bilanço esasına tabi işyerlerinde genel olarak aşağıdaki kriterlerden en az birinin sağlanması gerekir: en az 500.000 TL ödenmiş sermaye, en az 8.000.000 TL net satış veya en az 150.000 USD ihracat. Güncel değerlendirme kriterleri başvuru öncesinde ayrıca kontrol edilir.
Ücret Kriteri
Yabancıya ödenecek ücret, yapacağı iş ve pozisyona göre belirlenen asgari oranların altında olamaz. Güncel genel kriterlerde: üst düzey yönetici ve pilotlar için brüt asgari ücretin 5 katı, mühendis ve mimarlar için 4 katı, diğer yöneticiler için 3 katı, uzmanlık veya ustalık gerektiren işlerde 2 katı, ev hizmetleri ve diğer mesleklerde en az asgari ücret.
Her İşveren İçin 5 Türk Çalışan Şartı Var mı?
Hayır.
Genel değerlendirme kriterlerinin yanında yabancının hukuki statüsüne, işverenin büyüklüğüne, sektöre, mesleğe ve işin niteliğine göre istisnalar veya özel değerlendirme kriterleri bulunabilir.
Örneğin son beş yıl içinde öğrenci ikameti hariç olmak üzere en az üç yıl Türkiye'de yasal olarak bulunan bazı yabancılar için, belirli sınırlar içinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmayabilir.
Ayrıca uzun dönem ikamet izni sahipleri, insani ikamet izni sahipleri, en az üç yıldır Türk vatandaşıyla evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar ve Bakanlığın belirlediği diğer bazı kategoriler genel istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinden muaf tutulabilmektedir. Muafiyet, çalışma izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmez.
Çalışma İzni İkamet İzni Yerine Geçer mi?
Kural olarak evet.
6735 sayılı Kanun kapsamında verilen çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, 6458 sayılı Kanun uyarınca ikamet izni yerine geçer.
Ancak uluslararası koruma başvuru sahibi, şartlı mülteci ve geçici koruma kapsamındaki yabancılara verilen çalışma izinlerinde farklı kurallar bulunmaktadır.
Çalışma İzni İşverene Bağlı mıdır?
Süreli çalışma izni, ilk başvuruda kural olarak belirli bir işveren, işyeri ve iş için düzenlenir.
İlk başvuruda izin, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak üzere en fazla bir yıl için verilebilir.
Yabancının başka bir işverene geçmek istemesi hâlinde başvurunun mevcut izin bakımından etkisi ayrıca değerlendirilmelidir. Farklı işveren için yapılan başvurular, uzatma değil yeni başvuru usulüne göre ele alınır.
Çalışma İzni Türleri
Süreli Çalışma İzni
Belirli işveren, iş ve süre için düzenlenen çalışma iznidir. İlk başvuruda en fazla bir yıl verilebilir.
Süresiz Çalışma İzni
Uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni bulunan yabancılar başvurabilir. Şartların bulunması izin verilmesini otomatik hâle getirmez.
Bağımsız Çalışma İzni
Yabancıya kendi ad ve hesabına çalışma hakkı sağlayan, uluslararası işgücü politikası kapsamında ayrıca değerlendirilen çalışma iznidir.
İlk Başvuru İçin Neleri İnceliyoruz?
Yabancının Türkiye'deki Statüsü
İkamet izni, vize ve Türkiye'de bulunma durumu incelenir.
İşverenin Şirket Yapısı
Ticaret sicili, sermaye, faaliyet durumu ve çalışan sayısı kontrol edilir.
İş ve Pozisyon
Yabancının yapacağı iş, meslek ve görev tanımı değerlendirilir.
Ücret
Pozisyona göre uygulanacak güncel ücret kriteri kontrol edilir.
Eğitim ve Mesleki Belgeler
Başvurunun niteliğine göre diploma ve mesleki belgeler incelenir.
İş Sözleşmesi
İşveren ile yabancı arasındaki sözleşmenin başvuruya uygunluğu kontrol edilir.
Özel Sektör veya Meslek Kriterleri
Başvurunun özel değerlendirme kriterlerine tabi olup olmadığı belirlenir.
Sizin İçin Neler Yapıyoruz?
Başvuru Yolunun Belirlenmesi
Yurt içi veya yurt dışı çalışma izni prosedürü belirlenir.
İşveren Uygunluğunun İncelenmesi
İstihdam, sermaye, ciro, ihracat ve diğer değerlendirme kriterleri kontrol edilir.
Yabancının Uygunluğunun İncelenmesi
İkamet statüsü, meslek, eğitim ve görev durumu değerlendirilir.
İş Sözleşmesi ve Belgelerin Hazırlanması
Başvuruya ilişkin hukuki belgeler hazırlanır ve kontrol edilir.
e-İzin Başvurusu
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı e-İzin sistemi üzerinden başvuru süreci yürütülür.
Uzatma ve İşveren Değişikliği
Mevcut çalışma izninin uzatılması veya yeni işverene geçiş durumları değerlendirilir.
Başvuru Takibi
Ek bilgi ve belge talepleri ile Bakanlık değerlendirme süreci takip edilir.
Süreç Nasıl İlerler?
- 01
Yabancı ve İşverenin İncelenmesi
Yasal kalış, şirket, görev ve istihdam yapısı değerlendirilir.
- 02
Başvuru Yolunun Belirlenmesi
Yurt içi veya yurt dışı başvuru prosedürü belirlenir.
- 03
Değerlendirme Kriterlerinin Kontrolü
İstihdam, mali yeterlilik, ücret ve varsa özel kriterler incelenir.
- 04
Belge Planının Hazırlanması
Yabancı ve işveren tarafından hazırlanacak belgeler belirlenir.
- 05
İş Sözleşmesi ve Başvuru Dosyası
İş ilişkisini ve görevi gösteren belgeler hazırlanır.
- 06
e-İzin Başvurusu
Elektronik çalışma izni başvurusu gerçekleştirilir.
- 07
İlave Belge ve İnceleme
Bakanlığın ek bilgi veya belge talepleri değerlendirilir.
- 08
Çalışma İzni
Başvurunun olumlu sonuçlanması hâlinde çalışma izni süreci tamamlanır.
Çalışma İzni Şartlarını Sağlamıyorsanız
Başvurunun genel veya özel değerlendirme kriterlerini karşılamaması hâlinde, yabancının statüsü, işverenin yapısı veya planlanan çalışma modelinin değiştirilmesinin mümkün olup olmadığı hukuken değerlendirilebilir.
Çalışma İzni Başvurunuz Reddedildi veya İzniniz İptal mi Edildi?
Çalışma izni başvurusunun reddedilmesi veya mevcut iznin iptal edilmesi hâlinde kararın gerekçesi ve tebliğ tarihi incelenerek uygulanabilecek idari ve yargısal yollar ayrıca değerlendirilir.
Devam Eden Bir Çalışma İzni Başvurunuz mu Var?
Daha önce yapılmış çalışma izni başvurusunda dosyanın mevcut aşaması, işveren ve yabancı belgeleri ile Bakanlığın ilave belge talepleri incelenerek gerekli takip işlemleri belirlenebilir.
SSS
Sıkça Sorulan Sorular
İkamet izni çalışma hakkı verir mi?
Genel olarak ikamet izni tek başına çalışma hakkı sağlamaz. Çalışma için uygun çalışma izni veya mevzuattaki bir çalışma izni muafiyetinin bulunması gerekir.
Çalışma iznim iptal olursa ikamet durumum ne olur?
Çalışma izni ikamet izni yerine de geçtiğinden, iznin iptali bu dayanağı sona erdirir. Kişinin başka bir ikamet dayanağı bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

